ADHD چیست؟
اختلال بیشفعالی-کمبود توجه (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) یک اختلال رشد عصبی است که با سه علامت اصلی مشخص میشود: بیتوجهی، بیشفعالی و تکانشگری. این علائم باید در چند موقعیت مختلف (خانه، مدرسه) دیده شوند و بر عملکرد روزمره کودک تأثیر بگذارند.
انواع ADHD
| نوع | علائم غالب | شیوع |
|---|---|---|
| بیتوجهی غالب | حواسپرتی، فراموشکاری، مشکل در سازماندهی | بیشتر در دختران |
| بیشفعالی/تکانشی غالب | بیقراری، صحبت زیاد، عدم صبر | بیشتر در پسران کوچکتر |
| ترکیبی (شایعترین) | هر دو دسته علائم | شایعترین نوع |
علائم ADHD در کودکان
علائم بیتوجهی
- دشواری در تمرکز روی کارها یا بازیها
- به نظر نرسیدن حتی هنگام صحبت مستقیم
- عدم تکمیل تکالیف و وظایف
- از دست دادن مداوم وسایل (کیف، مداد، کفش)
- حواسپرتی آسان از محرکهای اطراف
علائم بیشفعالی و تکانشگری
- نشستن بیقرار و تکان دادن دست و پا
- ترک کردن صندلی در موقعیتهایی که نشستن لازم است
- دویدن یا بالا رفتن در موقعیتهای نامناسب
- صحبت بیش از حد و قطع کردن صحبت دیگران
- جواب دادن قبل از تمام شدن سوال
ADHD یا شیطنت طبیعی؟
تفاوت کلیدی
- کودکان طبیعی در موقعیتهای مناسب میتوانند آرام بنشینند
- کودکان ADHD در همه موقعیتها دچار مشکل هستند
- کودکان طبیعی برای فعالیتهای جذاب (بازی ویدیویی) توجه کافی دارند
- کودکان ADHD حتی برای فعالیتهای دوستداشتنی هم مشکل توجه دارند
نقش کاردرمانی در درمان بیشفعالی
کاردرمانی برای ADHD به مشکلات اجرایی (Executive Functions) میپردازد. کاردرمانگران در کلینیک توانا اصفهان با روشهای زیر کمک میکنند:
- تنظیم حسی: استفاده از ورودیهای حسی برای بهبود سطح هوشیاری و تمرکز
- مهارتهای سازماندهی: آموزش استراتژیهای مدیریت وقت و برنامهریزی
- مهارتهای حرکتی: بهبود هماهنگی دست-چشم که اغلب در ADHD ضعیف است
- تنظیم هیجانی: کمک به کودک برای مدیریت ناکامی و هیجانات
- آمادگی تحصیلی: بهبود مهارتهای لازم برای موفقیت در مدرسه
رویکرد چندتخصصی بهترین نتیجه را میدهد
موثرترین درمان ADHD ترکیبی از روشهای مختلف است. در کلینیک کاردرمانی و گفتاردرمانی توانا اصفهان، تیم متخصصان با همکاری یکدیگر بهترین برنامه درمانی را طراحی میکنند.